İçeriğe geç
Yapay Bülten Ücretsiz abone ol

Yazan · Yapay Bülten

Yayın · 3 dk okuma

KonuYapay zeka haberleri

Araştırmacılar yapay zekayla kör bir hastanın görme korteksini daha isabetli uyardı

  • UCSB
  • ETH Zürih
  • Miguel Hernández Üniversitesi
  • Neuron
Görsel protez modelini temsil eden bir güneş gözlüğünü tutan el ve Bionic Vision Lab logosu
Görsel: sciencedaily.com

California Üniversitesi Santa Barbara (UCSB), ETH Zürih ve Miguel Hernández Üniversitesi araştırmacıları, kör bir hastanın görme korteksindeki 96 elektrotlu implant için uyarı desenlerini derin öğrenmeyle seçti. Neuron dergisinde Ağustos 2026'da yayımlanan çalışma, İspanya'daki bir fizibilite denemesinin parçası. Hedef, görsel protezlerin beyinde istenen etkinliği daha isabetli üretmesi.

Yapay zeka uyarı desenlerini nasıl seçti

Ekip, implantın elektrotlarına verilen akımın beyinde nasıl bir tepki doğuracağını tahmin eden bir derin sinir ağı eğitti. Model, makine öğrenmesinin bir dalı olan derin öğrenmeye dayanıyor. Yalnız uyarı ayarlarına bakmıyor. Her denemeden hemen önce kaydedilen dinlenme hali beyin etkinliğini de hesaba katıyor. Böylece hastanın o anki sinirsel durumu tahmine dahil ediliyor.

İmplant hem görme korteksini uyarabiliyor hem de buradaki sinir etkinliğini kaydedebiliyordu. Araştırmacılar modeli bu kayıtlarla eğitti. Ardından model, belirli bir beyin etkinliğini oluşturmak için gereken uyarı desenini seçti. UCSB'nin açıklamasına göre yapay zekanın tasarladığı desenler hedeflenen etkinliği karşılaştırılan yöntemlerden daha isabetli üretti ve daha az elektrik akımı gerektirdi. Açıklamada bu farka dair yüzde ya da miktar verilmiyor.

Çalışmanın bir diğer bulgusu algıyla ilgili. Hasta, uyarı sırasında fosfen adı verilen ışık noktaları, parlamalar ve şekiller gördü. Bazı deneylerde bu şekillerin biçimini, boyutunu, parlaklığını ve rengini tarif etti. Kaydedilen beyin etkinliği, hastanın ne algılayacağını uyarı ayarlarından daha iyi öngördü.

Hasta, implant ve çalışmanın sınırları

Testler 2024 yılında İspanya'daki Hospital IMED Elche'de yapıldı. Katılımcı, travmatik beyin hasarı sonrası görme yetisini kaybeden 27 yaşında bir erkek. Beynin arka bölümündeki görme korteksine 96 kanallı bir elektrot dizisi yerleştirildi. İmplantın altı ay sonra çıkarılması planlanıyordu.

Araştırmacılar çalışmayı bir kavram kanıtı olarak tanımlıyor. Sonuçlar tek bir katılımcıdan elde edildi ve hastanın görmesi geri gelmedi. Algılananlar ışık parlamaları ile basit şekillerle sınırlı kaldı. Belirli elektrotları çalıştırmak da belirli bir görüntünün algılanacağını garanti etmiyor. Teknoloji deneysel aşamada olduğundan ticari bir ürün, fiyat ya da Türkiye'de kullanım imkanı bulunmuyor.

Görsel protez araştırmalarındaki yeri

Korteks protezleri, gözü ve görme sinirini atlayarak beyne doğrudan elektrik sinyali gönderiyor. Bu alandaki güçlüklerden biri, aynı uyarının her seferinde aynı tepkiyi vermemesi. Çalışma, sabit ayarlar yerine beynin o anki durumuna göre uyarlanan bir kontrol yöntemini insan üzerinde test ediyor. UCSB doçenti Michael Beyeler bu yaklaşımı “Cihaz kişiye uyum sağlamalı, tersi değil” sözleriyle özetliyor.

Bulgular Neuron dergisinde yayımlanan makalede yer alıyor. Makalenin ortak ilk yazarları ETH Zürih'ten Pehuén Moure, UCSB'den Jacob Granley ve Miguel Hernández Üniversitesi'nden Fabrizio Grani. Çalışmanın yürütücüleri arasında Beyeler ile Miguel Hernández Üniversitesi'nden Eduardo Fernández da bulunuyor. Araştırma, Beyeler'in 2022'de aldığı beş yıllık, 2 milyon dolarlık NIH Director's New Innovator Award desteğine dayanıyor. Çalışma, sağlıkta yapay zeka kullanımının beyin implantlarına uzanan örneklerinden biri.

Kaynaklar

  1. UC Santa Barbara Mühendislik Fakültesi, AI Brings Bionic Eye Research into Focus (resmi duyuru) (7 Ağustos 2026)
  2. Neuron, Deep learning based control of electrically evoked activity in human visual cortex (araştırma makalesi) (7 Ağustos 2026)
  3. ScienceDaily, UCSB açıklamasına dayanan haber (12 Kasım 2026)
Google'da tercih edilen kaynak yapYapay Bülten haberleri Google aramalarında öne çıksın

Bu haber Instagram ve X'te

Haberin 14 saniyelik videosu. Her gün yapay zeka haberlerini Instagram ve X hesaplarımızda da paylaşıyoruz.

Yapay Bülten

Gitmeden önce: yapay zeka gündemi her pazar gelen kutunda

Haftanın en önemli gelişmeleri tek e-postada, kaynak linkleriyle. Ücretsiz, istediğin zaman ayrılabilirsin.

1.000'den fazla aboneÖnce son sayıyı oku

Yapay zeka gündemi her pazar gelen kutunda

Haftanın en önemli yapay zeka haberleri tek e-postada, kaynak linkleriyle. Ücretsiz.

1.000'den fazla aboneÖnce son sayıyı oku

Son yapay zeka haberleri

  • Haber

    OpenAI bilim blogunu açtı, ilk yazıda GPT-6 Astra destekli Standart Model önerisi

    OpenAI, 15 Kasım 2026'da yayımladığı ilk konuk yazıyla yeni bilim blogunu başlattı. Yazıda UC Santa Barbara'dan fizikçi Nathaniel Craig, Standart Model'in pertürbatif olmayan örgü tanımı için aday bir yapıyı GPT-6 Astra ile kurduğunu anlatıyor. Craig, modelin ayrıntılı ispatta başı çektiğini, çalışmanın ise bitmiş bir sonuç değil öneri olduğunu vurguluyor.

    OpenAI'ın Standart Model örgü tanımı yazısının duyuru görseli
  • Haber

    ABD ve dokuz ülke yapay zeka tedarik zinciri için San Francisco Bildirgesi'ni imzaladı

    ABD ile Avustralya, Hindistan, İsrail, Japonya, Güney Kore, Katar, Singapur, Birleşik Arap Emirlikleri ve Birleşik Krallık, 15 Kasım'da San Francisco Bildirgesi'ni imzaladı. Pax Silica girişimi kapsamındaki bildirge, yapay zekanın dayandığı kritik teknolojileri ve tedarik zincirlerini ortak bir listeyle belirleyip korumayı amaçlıyor. Financial Times'a göre amaç, bu zincirleri Çin'e karşı korumak.

    ABD Dışişleri Bakanlığı San Francisco Bildirgesi duyuru görseli
  • Haber

    Zipline 1,5 milyar dolar topladı, Walmart ile 300 yeni drone teslimat noktası açacak

    Drone teslimat şirketi Zipline, 5 Kasım 2026'da 21,5 milyar dolar değerleme üzerinden 1,5 milyar dolarlık yatırım turunu tamamladığını duyurdu. Şirket, Walmart ile imzaladığı çok yıllı anlaşmayla ABD genelinde 300 yeni teslimat noktası açacak. Şirketin açıklamasına göre yeni sermaye, ABD'deki üretimi büyütmek, işe alımı artırmak ve ülke çapında bir drone teslimat ağı kurmak için kullanılacak.

    Zipline duyuru görseli
  • Haber

    Meta'nın Çinli Fourier ile üç ayda insansı robot Max'i geliştirdiği bildirildi

    Meta'nın, Şanghay merkezli robot şirketi Fourier ile birlikte Max adlı insansı robot prototipini yaklaşık üç ayda geliştirdiği bildirildi. The Information'ın 31 Ekim'de yayımladığı habere göre Meta, ev ortamına yönelik robotik araştırmalarını hızlandırıyor. Şirket, projenin iç araştırma amaçlı olduğunu ve robotları satma planı bulunmadığını açıkladı.

    Fourier insansı robot görseli
  • Haber

    Digit'in üreticisi Agility Robotics Nasdaq'ta işlem görmeye başladı

    Digit insansı robotunu üreten Agility Robotics, Churchill Capital Corp XI ile birleşmesini tamamlayarak 5 Kasım 2026'da AGLT koduyla Nasdaq'ta işlem görmeye başladı. Şirket bu süreçte yaklaşık 465 milyon dolar brüt sermaye topladı. Agility, kaynağı Digit üretimini büyütmek ve müşteri siparişlerini karşılamak için kullanacağını açıkladı.

    Agility Robotics Nasdaq halka arz duyuru görseli
Bütün yapay zeka haberleri