ChatGPT yapay zeka nedir, GPT ne demek ve ChatGPT nasıl kullanılır
ChatGPT, OpenAI'ın geliştirdiği sohbet tabanlı yapay zeka asistanıdır. GPT, "üretken, önceden eğitilmiş dönüştürücü" anlamına gelen model ailesinin adıdır. chatgpt.com adresinden Türkçe ve ücretsiz kullanılır. Ekim 2026 itibarıyla Free ile Go planları GPT-6 Luna, Plus gibi ücretli planlar daha güçlü GPT-6 Sol ile çalışıyor.
ChatGPT yapay zeka nedir, kimin ürünü
ChatGPT, OpenAI'ın geliştirdiği sohbet tabanlı yapay zeka asistanıdır. Yazdığın soruya ya da isteğe metin, tablo, görsel, kod ve sesli cevapla karşılık verir. chatgpt.com adresinden, telefon uygulamasından ya da Windows ile Mac masaüstü uygulamasından kullanılır.
OpenAI, ABD merkezli bir yapay zeka şirketidir. ChatGPT'yi 30 Kasım 2022'de araştırma önizlemesi olarak yayınladı. Şirketin 7 Ekim 2026 tarihli duyurusunda ChatGPT'nin haftalık kullanıcı sayısı 1,2 milyarın üstünde veriliyor. Bu rakamı şirket kendisi açıkladı, bağımsız bir ölçüm değil.
ChatGPT tek bir sohbet ekranından ibaret değil. Aynı hesapla görsel üretme, derin araştırma, sesli sohbet, kodlama aracı Codex ve masaüstünde görev yürüten ChatGPT Çalışma (İngilizce adı ChatGPT Work) kullanılır. OpenAI'ın son aylardaki model ve ürün haberlerini Yapay Bülten 122'de topladık.
GPT ne demek, GPT yapay zeka nedir
GPT, İngilizce Generative Pre-trained Transformer ifadesinin kısaltmasıdır ve Türkçede "üretken, önceden eğitilmiş dönüştürücü" anlamına gelir. OpenAI'ın büyük dil modeli ailesinin adıdır. ChatGPT ise bu modellerin üstüne kurulan sohbet uygulamasıdır.
- Üretken: Model var olan bir cevabı bulup getirmez, kelime kelime yeni metin üretir.
- Önceden eğitilmiş: Model önce çok büyük bir metin ve veri kümesiyle genel dil bilgisini öğrenir, sonra sohbet için ayrıca eğitilir.
- Dönüştürücü: Google araştırmacılarının 2017'de yayımladığı transformer mimarisidir. Cümledeki kelimelerin birbiriyle ilişkisini aynı anda tartar.
"GPT yapay zeka" diye arayanların çoğu ChatGPT uygulamasını kastediyor. Teknik olarak GPT modeldir, ChatGPT üründür. Aynı GPT modelleri Microsoft Copilot gibi başka ürünlerde de çalışabilir. Dil modellerinin genel çalışma mantığı için yapay zekanın temel kavramlarını anlattığımız sayfaya bak.
Güncel ChatGPT modelleri, Ekim 2026
Ekim 2026 itibarıyla ChatGPT, GPT-6 model ailesiyle çalışıyor. OpenAI, GPT-6'yı 7 Ekim 2026'da ücretli planlara, 8 Ekim'de Free ve Go kullanıcılarına açmaya başladı. Ücretli planlar GPT-6 Sol'u, Free ve Go planları daha hafif GPT-6 Luna'yı kullanıyor.
| Model | ChatGPT'de nerede | Not |
|---|---|---|
| GPT-6 Luna | Free ve Go planlarının ana modeli | Sol'a göre hafif ve hızlı sürüm |
| GPT-6 Sol | Plus, Pro, Business ve Enterprise planları | Ücretli planların varsayılan modeli |
| GPT-6.1 Sol | Plan sayfasının model listesinde | OpenAI'ın Ekim 2026 başındaki DevDay etkinliğinde tanıtıldı |
| GPT-6 Astra | Pro planındaki Pro düzeyinde akıl yürütme | Eylül 2026'da tanıtılan en güçlü GPT-6 sürümü |
| GPT-5.6 ailesi | Plan sayfasında eski modeller arasında | Temmuz 2026'da yayınlandı |
GPT-6 ile gelen en görünür değişiklik "akıllı arayüz" oldu. ChatGPT soruya uygun gördüğünde cevabın içinde grafik, form ya da hesap makinesi gibi etkileşimli araçlar kuruyor. Bu çıkışı Yapay Bülten 123'te haber yaptık. Astra'nın tanıtımı ise Yapay Bülten 120'de yer aldı.
Plan sayfası bağlam penceresini, yani modelin bir sohbette aynı anda dikkate aldığı metin miktarını da veriyor. Hızlı cevap modunda Free planda 27 bin, Go ve Plus'ta 54 bin, Pro'da 128 bin token. Akıl yürütme modunda Go ve Plus 256 bin, Pro 400 bin token ile çalışıyor. Uzun belgeyle çalışacaksan bu fark planı seçerken işine yarar.

ChatGPT ücretsiz mi, planlar arasındaki fark
Evet. ChatGPT'nin ücretsiz bir planı var ve oturum açmadan da kısa sohbet edebilirsin. Ekim 2026 itibarıyla OpenAI'ın plan sayfası bireysel kullanıcı için dört plan gösteriyor: Free, Go, Plus ve Pro. İşletmeler için Business ve Enterprise planları ayrı satılıyor.
| Plan | Model (Ekim 2026) | Öne çıkan fark | Kimin için |
|---|---|---|---|
| Free | GPT-6 Luna | Sınırsız metin sohbeti, dosya, görsel, ses ve derin araştırmada sınırlı hak | Ara sıra soru soranlar |
| Go | GPT-6 Luna | Free'ye göre daha çok mesaj, dosya ve görsel hakkı, daha uzun bellek. Reklam içerebilir | Her gün kullanıp düşük ücret isteyenler |
| Plus | GPT-6 Sol ve akıl yürütme modelleri | Projeler, zamanlanmış görevler, özel GPT'ler, daha geniş Codex kullanımı | İş ve okulda yoğun kullananlar |
| Pro | GPT-6 Astra destekli Pro akıl yürütme | Üç kullanım kademesi, kesintisiz çalışan ajan Dot, en yüksek sınırlar | Araştırma ve kodlamada sınırı zorlayanlar |
Fiyatlar ülkeye göre yerel para biriminde ve vergiyle gösteriliyor. Türkiye'den ödeyeceğin güncel tutarı ChatGPT'nin resmi plan sayfasında görürsün. Free ile Go arasındaki asıl fark kota ve bellek, model aynı. GPT-6 Sol'a geçmek için en az Plus gerekiyor.
Ücretli planların reklam tarafı da değişiyor. Plan sayfası Go için "reklam içerebilir" notu düşüyor. Reklamverenlerin sohbet konusuna ve iletişim listelerine göre hedefleme yapabildiğini gösteren haberi Yapay Bülten 124'te aktardık. Başka araçlarla kıyas için ücretsiz kullanılabilen yapay zeka araçlarını ayrı bir listede topladık.
ChatGPT Türkçe nasıl kullanılır
ChatGPT'yi Türkçe kullanmak için chatgpt.com adresini aç ve sorunu Türkçe yaz. Cevap da Türkçe gelir. Arayüz tarayıcı diline göre Türkçe açılır, ayarlardan dili elle de seçebilirsin. Sesli sohbette Türkçe konuşursan model Türkçe cevap verir.
- Tarayıcıda chatgpt.com adresini aç ya da uygulamayı App Store, Google Play veya chatgpt.com/download sayfasından indir.
- Kısa bir deneme için doğrudan yaz. Sohbet geçmişi, dosya yükleme ve görsel üretme için Ücretsiz kaydol düğmesiyle hesap aç.
- Hesabı e-posta adresinle, Google, Microsoft ya da Apple hesabınla aç.
- İsteğini Türkçe yaz. Amacı, hedef okuru ve istediğin biçimi tek mesajda ver: "Kafe açacak birine 5 maddelik bütçe listesi hazırla, tablo olarak ver."
- Dosya eklemek için mesaj kutusundaki artı düğmesine bas. PDF, Excel, Word dosyası ya da fotoğraf ekleyebilirsin.
- Cevabı beğenmezsen aynı sohbette düzeltme iste: "Daha kısa yaz", "resmi dil kullan", "kaynak göster."
- Kalıcı tercihlerini Ayarlar altındaki kişiselleştirme bölümüne yaz. ChatGPT her sohbette bunları dikkate alır.
İyi soru yazmak cevabın kalitesini doğrudan belirler. Soru kalıplarıyla birlikte iyi istem yazmanın yollarını ayrıca anlattık. ChatGPT'ye soru sorarken bağlamı ilk mesajda vermek, sonradan düzeltmekten daha az mesaj harcatır.
ChatGPT ile neler yapılır, nerede zayıf kalır
ChatGPT en çok yazı yazma, özet çıkarma ve çeviride kullanılır. Veri analizi ile görsel üretme de sık yapılan işler arasında. Ekim 2026 itibarıyla aynı hesapta şu araçlar var:
- Görsel oluşturma: ChatGPT Images 2.5 ile metinden görsel üretir, yüklediğin fotoğrafı düzenler. Ayrıntısı fotoğraf üreten yapay zeka araçlarının kıyasında.
- Derin araştırma: Bir konuyu web'de çok sayıda kaynaktan tarar, kaynaklı rapor yazar.
- Veri analizi: Excel ya da CSV dosyasını okur, grafik çizer, hesap yapar.
- Codex: Kod yazan ve düzelten ajan. Kodlama araçlarını kod yazan yapay zeka seçenekleri arasında karşılaştırdık.
- Ofis eklentileri: Plan sayfasına göre Excel, Word, PowerPoint ve Google Sheets uzantıları Go'dan itibaren sınırlı, Plus'ta daha geniş kullanılıyor.
Zayıf kaldığı yerler de belli. ChatGPT yanlış bilgiyi emin bir dille yazabilir, buna halüsinasyon denir. Güncel olaylarda arama yapmadıysa eski bilgiyle cevap verebilir. Türkçe yer adları, yerel mevzuat ve Türkiye'ye özgü fiyatlarda hata payı yükselir. Sağlık, hukuk ve para konularında cevabı resmi kaynakla karşılaştır.
ChatGPT gibi yapay zekalar ve alternatifleri
ChatGPT'nin en yakın alternatifleri Google Gemini, Anthropic Claude ve Microsoft Copilot'tur. Üçünün de ücretsiz sürümü var, üçü de Türkçe anlar ve yazar. Aradaki fark hangi işe odaklandıklarında:
- Gemini: Gmail, Drive ve Google aramayla bağlantılı çalışır. Ayrıntılar Gemini'nin planları ve özellikleri sayfasında.
- Claude: Uzun belge, doğal yazı ve kodlamada öne çıkar. Ayrıntılar Anthropic'in Claude asistanı sayfasında.
- Copilot: Windows ve Word, Excel gibi Microsoft 365 uygulamalarının içinde çalışır. Ayrıntılar Copilot'un Windows ve Office içindeki kullanımı sayfasında.
Perplexity, Grok ve DeepSeek de sık kullanılan seçenekler. Hangi modelin hangi işte önde olduğu her ay değişiyor. Güncel karşılaştırmayı ve sıralamayı en iyi yapay zeka karşılaştırmamızda tutuyoruz.
ChatGPT güvenilir mi, gizlilik ayarları nasıl yönetilir
ChatGPT günlük işlerde güvenle kullanılabilir, ama cevabı doğrulamak ve gizlilik ayarını bilinçli seçmek sana kalır. Ana sayfadaki not açık: sohbetler incelenebilir ve modelleri geliştirmek için kullanılabilir. Bunu kapatmak senin elinde.
- Eğitimi kapat: Ayarlar, Veri kontrolleri altındaki model geliştirme anahtarını kapat. İngilizce arayüzde adı "Improve the model for everyone". Ayar hesabın geneline uygulanır, sohbet geçmişin silinmez.
- Geçici sohbet: Geçici sohbetler geçmişte görünmez, model eğitiminde kullanılmaz ve OpenAI'ın yardım sayfasına göre 30 gün sonra sistemden silinir.
- Bellek: ChatGPT'nin senin hakkında hatırladıklarını Ayarlar, Kişiselleştirme bölümünden görebilir, silebilir ya da tamamen kapatabilirsin.
- Silme: Sildiğin sohbetler geçmişinden hemen kalkar. OpenAI, hukuki yükümlülük gibi istisnalar dışında bunları 30 gün içinde kalıcı siler.
Plan sayfasına göre içeriklerin eğitimde kullanılması Free, Go, Plus ve Pro planlarının hepsinde kapatılabiliyor. Business ve Enterprise planlarında şirket verisi varsayılan olarak eğitimde kullanılmıyor. Yine de kimlik numarası, parola ya da müşteri verisini kişisel hesaba yazma.
Sık sorulan sorular
ChatGPT'yi kullanmak için üye olmak gerekir mi?
Hayır. chatgpt.com adresinde oturum açmadan kısa sohbet edebilirsin. Sohbet geçmişini kaydetmek, dosya yüklemek ve görsel oluşturmak için ücretsiz bir hesap açman gerekir.
ChatGPT'nin uygulaması var mı?
Evet. ChatGPT'nin iPhone, Android, Windows ve Mac için resmi uygulaması var. Uygulamada geliştirici adı OpenAI olarak görünür. Benzer adlı başka uygulamalar OpenAI'ın değildir.
ChatGPT internete bağlanıp arama yapar mı?
Evet. ChatGPT gerektiğinde web'de arama yapar ve cevabın altında kullandığı kaynakların bağlantılarını gösterir. Arama bütün planlarda var, önemli bilgiyi bu bağlantılardan kontrol etmek sana kalır.
ChatGPT Plus ile Go arasındaki fark ne?
Go planı Free ile aynı GPT-6 Luna modelini daha yüksek kotayla verir ve reklam içerebilir. Plus ise GPT-6 Sol ile akıl yürütme modellerini, projeleri, zamanlanmış görevleri ve daha geniş Codex kullanımını açar.
ChatGPT ödev yapmak için kullanılabilir mi?
Evet. Konuyu anlamak, açıklama istemek ve kendi yazdığın metni kontrol ettirmek için kullanılabilir. Ödevi olduğu gibi yazdırıp teslim etmek okulların çoğunda kopya sayılır. Öğrenme amaçlı kullanım yollarını ödev yapan yapay zeka rehberimizde ayrıca ele alıyoruz.
ChatGPT'de sohbetlerim başkası tarafından okunur mu?
Model eğitimi açıksa sohbetlerin kalite için incelenebilir. Bunu istemiyorsan Veri kontrolleri ayarından eğitimi kapat ya da geçici sohbet kullan. Paylaşım bağlantısı oluşturduğun sohbeti bağlantıya sahip herkes görebilir.
Bültende geçtiği son sayılar
Bu rehberin konusu Yapay Bülten'in aşağıdaki sayılarında haber olarak geçti.
Sayı 127
8 - 15 Kasım 2026 tarihleri arasında yapay zeka dünyasındaki en önemli gelişmeler.
Sayı 126
1 - 8 Kasım 2026 tarihleri arasında yapay zeka dünyasındaki en önemli gelişmeler.
Sayı 125
25 Ekim - 1 Kasım 2026 tarihleri arasında yapay zeka dünyasındaki en önemli gelişmeler.
Sayı 124
18 - 25 Ekim 2026 tarihleri arasında yapay zeka dünyasındaki en önemli gelişmeler.
Sayı 123
4 - 18 Ekim 2026 tarihleri arasında yapay zeka dünyasındaki en önemli gelişmeler.
Sayı 122
21 Eylül - 4 Ekim 2026 tarihleri arasında yapay zeka dünyasındaki en önemli gelişmeler.
Kaynaklar
- OpenAI, ChatGPT planları ve fiyatlandırma (Türkçe) (29 Ekim 2026)
- OpenAI, GPT-6 and Intelligent UI for everyone (7 Ekim 2026)
- OpenAI, Introducing ChatGPT (30 Kasım 2022) (29 Ekim 2026)
- OpenAI Yardım, Temporary Chat (29 Ekim 2026)
- OpenAI Yardım, Data Controls FAQ (29 Ekim 2026)
- Microsoft Azure, GPT nedir (29 Ekim 2026)