Çin, SoftBank'ın ABB Robotics'in Çin'deki işini satın almasını engelledi

Karar hangi kurumdan geldi

SoftBank'ın 6 Kasım tarihli resmi açıklamasına göre bildirim, Çin'in Yabancı Yatırım Güvenlik İncelemesi Çalışma Mekanizması Ofisi'nden geldi. Yasak yalnız ABB Robotics'in Çin'deki işini kapsıyor. ABB aynı gelişmeyi 5 Kasım'da kendi sitesinde duyurmuştu.

İki şirket de anlaşmanın iptal edildiğini açıklamadı. Açıklamalara göre ABB ile SoftBank yakın temas halinde ve işlem üzerinde birlikte çalışıyor. SoftBank, açıklama gerektiren bir karar alınırsa bunu hemen duyuracağını belirtti.

Çin hükümeti kararın gerekçesini resmi olarak paylaşmadı. Reuters'ın aktardığı Financial Times haberine göre inceleme Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu (NDRC) eliyle yürütüldü. Habere göre komisyon, Çin'den çıkan robotik verilerinin OpenAI modelleri dahil yapay zeka eğitiminde kullanılmasından çekindi. SoftBank, OpenAI'ın büyük yatırımcıları arasında yer alıyor. SoftBank Reuters'a yorum yapmadı, NDRC de soruları yanıtlamadı.

Anlaşmanın rakamları ve Çin pazarının payı

SoftBank anlaşmayı 8 Ekim 2025'te duyurmuştu. Toplam bedel 5,375 milyar dolar, yaklaşık 818,7 milyar yen. SoftBank, ABB'nin robotik işi için Zürih'te kuracağı yeni holding şirketinin tamamını alacaktı. Şirketin o tarihteki açıklamasına göre kapanış için AB, Çin ve ABD dahil düzenleyici onaylar gerekiyordu.

ABB'nin verdiği rakamlara göre robotik bölümü 2024'te 2,279 milyar dolar gelir elde etti. Bölümde yaklaşık 7.000 kişi çalışıyor. Reuters'a göre Çin, ABB'nin en büyük robotik pazarı ve robotla ilgili işinin yaklaşık yüzde 30'unu oluşturuyor. ABB'nin küresel robotik merkezi de Şanghay'daki ABB Engineering (Shanghai) bünyesinde.

Reuters'a göre karar, yapay zeka hisseleri arasında izlenen SoftBank'ı daha sert etkiledi:

• SoftBank hissesi 5 Kasım'da günü yüzde 6,8 düşüşle kapattı.
• ABB hissesi aynı gün sabah işlemlerinde yüzde 1,1 geriledi.

Anlaşmayı kurtarmak için masadaki seçenekler

Bloomberg'in 7 Kasım tarihli haberine göre SoftBank ile ABB, Çin operasyonunu anlaşmadan ayırmayı değerlendiriyor. Bu modelde Çin'deki iş ayrı bir şirkette kalacak, geri kalan bölüm SoftBank'a satılacak. Haber, görüşmeleri bilen isimsiz kişilere dayanıyor. Bloomberg'e göre görüşmeler ön aşamada ve bir anlaşmayla sonuçlanmayabilir.

Aynı habere göre ABB başka seçeneklere de bakıyor. Bölümü 2 ila 3 milyar dolar değerle başka bir alıcıya satmak bunlardan biri. Daha önce planlanan ayrı halka arzın yeniden gündeme gelmesi de seçenekler arasında.

Çin'in yabancı teknoloji alımlarına yaklaşımı

Reuters'a göre bu karar, Çin'in bu yıl engellediği ikinci büyük anlaşma. Daha önce Meta'dan, yapay zeka girişimi Manus'u 2 milyar doları aşan bedelle satın alma işlemini geri alması istenmişti. Reuters, Pekin'in ülkedeki yapay zeka ve ileri teknoloji girişimlerine yönelik yabancı yatırımları daha sıkı incelediğini yazdı.

SoftBank Group Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO'su Masayoshi Son, Ekim 2025'teki duyuruda şirketin bir sonraki hedefini "Physical AI", yani fiziksel yapay zeka olarak tanımlamıştı. Son, ABB Robotics alımını yapay süper zeka ile robotiği birleştirme adımı olarak sunmuştu. Bloomberg'e göre bölümün başlıca rakipleri Japonya'dan FANUC ile Yaskawa Electric ve Midea'ya ait Kuka.